Sự phổ biến của các công ty khởi nghiệp ứng dụng công nghệ ở Việt Nam
Mặc dù đổi mới kỹ thuật có thể mang lại lợi thế cạnh tranh từ 6-18 tháng, nhưng lợi thế từ việc đổi mới mô hình kinh doanh trong các công ty ứng dụng công nghệ có thể tồn tại trong một thời gian dài hơn và dễ thu hút đầu tư vì rủi ro thấp hơn đáng kể.
Các công ty khởi nghiệp ứng dụng công nghệ hoặc các doanh nghiệp sử dụng các công nghệ, nền tảng, công cụ hiện có, đều phải chú trọng đến trải nghiệm người dùng để liên tục cải thiện và tối ưu hóa mô hình kinh doanh của mình từ đó cung cấp các giải pháp tối ưu hơn cho các vấn đề của khách hàng.
Finhay, doanh nghiệp đoạt giải “Công ty khởi nghiệp Fintech triển vọng” tại cuộc thi Techfest 2017, đã không ngừng khai thác các công nghệ tiên tiến trong việc cung cấp hợp đồng điện tử, an ninh mạng và quy trình phân phối tự động.
 
Jeffrey Cruttenden, người đồng sáng lập ứng dụng tiết kiệm Acorns nổi tiếng của Mỹ, đã trao đổi với Tech in Asia hồi tháng 5 rằng ông đã đầu tư chung số tiền lên đến 7 con số đô la Mỹ vào Finhay. Theo ông, giải pháp của Finhay thực sự đã tạo cuộc cách mạng trong cách thức tiếp cận nguồn  tài nguyên quản lý tài sản cho thế hệ thế hệ Y thông qua đầu tư vi mô.
 
Ông cho rằng lợi thế cạnh tranh của Finhay nằm ở giá trị của  mô hình kinh doanh với khả năng thu hút những người thuộc thế hệ thế hệ Y, các quỹ tương hỗ và các chuyên gia tài chính trong việc thúc đẩy giáo dục quản lý danh mục đầu tư cho người dùng trẻ.
 
Paul A. Jone, Đồng chủ tịch, Venture Best Group / Cố vấn của Michael Best & Friedrich LLP cho biết về  mặt đầu tư, “các công ty ứng dụng công nghệ thường ít thâm dụng vốn và thời gian hơn so với các công ty phát triển công nghệ”
 
Thay vào đó, các công ty này phải đối mặt với  rủi ro liên quan đến thị trường và việc  đầu tư để tăng lượng người dùng cũng như xây dựng thương hiệu. Họ cũng phải liên tục cập nhật xu hướng thị trường  để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng để đẩy nhanh quá trình phát triển của công ty.
Ông còn  đề xuất rằng “ nên chú trọng vào KPIs [Các Chỉ số Hiệu quả] và ROI [Chỉ số Hiệu quả Đầu tư]”
 
Nghiêm Xuân Huy, Giám đốc điều hành của Finhay, đã nhận được khoản đầu tư 7 chữ số đô la Mỹ từ một số nhà đầu tư cho công ty khởi nghiệp của mình vào tháng 5 này dù COVID-19 đang diễn ra phức tạp.
Tại Việt Nam, ngày càng có nhiều công ty vừa và nhỏ thay đổi các yếu tố cấu thành của mô hình kinh doanh , đặc biệt là các công ty từ các tỉnh địa phương bên ngoài các trung tâm khởi nghiệp của đất nước (Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh). Họ thường được các nhà đầu tư gọi là “doanh nghiệp phong cách sống” và đang thu hút các nhà đầu tư thiên thần tại địa phương.
Janice Y. Lederman, Giám đốc của công ty Valhalla Private Capital có trụ sở tại Canada, người đã đầu tư vào một số công ty khởi nghiệp Việt Nam trong hơn hai năm, cho biết: “Tôi không nói rằng xu hướng này này chỉ xảy ra ở Việt Nam. “Tôi nghĩ rằng nó xảy ra ở các hệ sinh thái giai đoạn đầu, rằng các “doanh nghiệp phong cách sống” thì rất cần vốn”.
 
Lederman bổ sung rằng các nhà đầu tư không dành nhiều sự quan tâm đến các công ty này vì các công ty trong lĩnh vực này sẽ khó phát triển đủ nhanh để đáp ứng yêu cầu sinh lợi mà nhà đầu tư mong đợi.
Mandy Nguyen, Giám đốc Phát triển Hệ sinh thái của Quỹ Doanh nghiệp Khởi nghiệp Khoa học Công nghệ Việt Nam (SVF) - đồng tổ chức cuộc thi khởi nghiệp Techfest 2020, cho biết: “Tại Techfest, chúng tôi đang tìm kiếm những công ty về phong cách sẵn sàng điều chỉnh, chuyển hướng và áp dụng các công nghệ hiện có để phát triển thần tốc hơn”.
 
Một trong những startup nổi bật đang phát triển theo quỹ đạo này là Cam Vinh Kỳ Yến. Công ty đã lọt vào vòng bán kết của cuộc thi khởi nghiệp quốc gia Techfest 2018.
 
Lê Na, người sáng lập Cam Vinh Kỳ Yến, đã mời các chuyên gia quốc tế đến trang trại của mình để được tư vấn về canh tác bền vững. Ảnh của Nhandan.
Lần đầu tiên khởi động dự án kinh doanh liên quan đến phong cách sống, cung cấp cam hữu cơ - đặc sản của tỉnh Nghệ An, miền Trung Việt Nam, Lê Na, người sáng lập Cam Vinh Kỳ Yến, đã tham dự chương trình tăng tốc của tổ chức thúc đẩy kinh doanh Vietnam Silicon Valley Accelerator và có được khoản đầu tư trị giá 20.000 USD. Sau đó, công ty đã chuyển hướng sang mô hình kinh doanh kết hợp giữa phòng thí nghiệm nông trại, cửa hàng nông sản và mô hình tham quan nông trại, áp dụng công nghệ  xử lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trong việc quản lý làng du lịch sinh thái nông nghiệp của mình.
Việc điều chỉnh mô hình kinh doanh của Lê Na cho Cam Vinh dự kiến ​​sẽ mang lại doanh thu hơn 400 tỷ đồng (khoảng 17 triệu đô la) mỗi năm cho mỗi ngôi làng rộng 500ha, cung cấp khoảng 3000 công ăn việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Mike Ducker, nhà phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp  kiêm Giám đốc Điều hành Hệ sinh thái Khởi nghiệp tại Valhalla Global Accelerator có trụ sở tại Canada, cho biết: “Điều quan trọng là phải tìm ra những người có khả năng đổi mới và kết nối họ với những người ở những thành phố lớn có thể đồng hành  cùng họ.
 
Ducker cho biết “Việc nuôi dưỡng và tìm ra những nhân tố điển hình nên diễn ra không chỉ ở các thành phố.  
 
Vì hầu hết các công ty khởi nghiệp đều là công ty ứng dụngcông nghệ, Mandy Nguyễn gửi lời khuyên đến các thí sinh của cuộc thi quốc gia sắp tới "cần lưu ý rằng các nhóm khởi nghiệp nên giải thích cặn kẽ về mô hình kinh doanh của mình khi tham gia bất kỳ cuộc thi nào. Các nhà đầu tư chắc chắn sẽ muốn nghe về kế hoạch của bạn trong thời điểm nhiều biến động này cũng như chiến lược nhằm thích ứng và chuyển hướng trong điều kiện bình thường mới”.
 
Tác giả: Cao Xuân Nhật